University of Twente
Mechanical Engineering

Oliwier Sobczyk

Nazywam się Oliwier Sobczyk i od września zacznę mój 3 rok na programie Mechanical Engineering na University of Twente w Enschede. Mimo to, że uczelnia znajduje się w małym mieście jest uznawana za jedną z najbardziej innowacyjnych i najbardziej technologicznych uczelni w Europie. W tym student guidzie mam nadzieję podzielić się z Tobą najważniejszymi informacjami, których możesz potrzebować.

OGÓLNE WRAŻENIA

Dlaczego zdecydowałaś/eś się na studia na tej uczelni?

Proces wyboru obejmował 3 inne uczelnie w Holandii, jednak ostatecznie zadecydował kierunek, który początkowo wybrałem - Creative Technology. Był on na pierwszy rzut oka unikatowy i ciekawy, a tylko ta uczelnia miała go w swojej ofercie. Następnym kluczowym aspektem był fantastyczny kampus oraz wiele rozmów one-to-one z ówczesnymi studentami kierunku. Finalnie przepisałem się na Mechanical Engineering.

Co uważasz za największą różnicę między Twoim uniwersytetem a polskimi uczelniami?

Różnic jest wiele. Widoczne jest to między innymi w organizacji tj. planu zajęć, materiałów edukacyjnych, egzaminów, komunikacji oraz witryny studenckiej . Na polskich uczelniach jest wiele oddzielnych oraz niejasnych stron. W Utwente jest bardzo usystematyzowane i nowoczesne . Wszystkie materiały oraz informacje o danym roku oraz poszczególnych etapach roku akademickiego są zawarte na jednej stronie internetowej. ostępne są tam materiały, wiadomosci od wykładowców, linki do spotkań, terminy zajęć, grupy projektowe oraz grupy lekcyjne. Wielką różnicą jest to, że na polskich uczelniach trzeba często szukać samodzielnie materiałów do nauki oraz literatury naukowej, a tymczasem tutaj wszystko jest dostępne tak, by przygotować się na egzamin. Większość potrzebnych książek jest również w formacie pdf.

Jak bardzo międzynarodowa jest Twoja uczelnia? Czy konieczna jest znajomość innego języka niż angielski, żeby czuć się komfortowo?

Na całej uczelni obowiązuje język angielski i nie jest konieczne, by znać inne języki ponieważ każdy posługuje się angielskim w bardzo komunikatywny sposób. Dlatego znając język angielski można być pewnym, że z każdym można się porozumieć i załatwić wszystko. Zdarza się jednak, że z Holenderskimi współ studentami jest trudniejszy ponieważ często przerzucają się na swój ojczysty język rozmawiając w grupie. Mimo to starają się potem włączyć Cię do rozmowy i wracają do angielskiego. Dlatego znajomość Holenderskeigo może być przydatna. Jeśli ktoś planuje zostać dłużej w Holandii to nauka tego języka na pewno będzie konieczna

PROCES APLIKACJI

Jak wygląda proces aplikacji? Z jakich składa się etapów? Kiedy się zaczyna?

Proces rozpoczyna się od 1 października do 1 lipca (dla niektórych kierunków do 15 stycznia). Składa się z dwóch etapów oraz z “pod etapów”. Pierwszym z nich jest aplikacja przez Studielink oraz zaznaczenie uczelni oraz kierunku. Następnie przez stronę OSIRIS należy kolejnymi etapami wypełniać potrzebne pola, dane osobowe, finanse, zdjecia, dokumenty itd. Proces jest bardzo prosty, a niezbędne odpowiedzi można znalezc na stronie podanej przez uczelnie. W zależności od kierunku oprócz Matury, mogą być potrzebne: list motywacyjny, CV, portfolio i sprawozdanie finansowe.

Czy musisz zdawać jakieś dodatkowe egzaminy w trakcie procesu aplikacji? (IELTS, STEP, etc)?

d uczniów z Matury Międzynarodowej nie są wymagane dodatkowe egzaminy egzaminów. Licealiści polskiej matury, muszą mieć jeden z poniższych egzaminów z języka angielskiego, aby móc aplikować: IELTS (akademicki NIE internetowy) z wynikiem 6.0 i nie starszy niż 2 lata TOEFL iBT (internetowy) z ogólnym wynikiem 80 i certyfikatem nie starszym niż 2 lata. Uczelnia nie akceptuje MyBest wyników z testu TOEFL. Cambridge C1 Advanced z ocena A,B,C Cambridge C2 Proficiency z oceną A,B,C

Czy można aplikować z polską maturą?

Polska Matura jest akceptowana. Wymagana jest matematyka na poziomie rozszerzonym oraz/lub fizyka/chemia/biologia na poziomie rozszerzonym w zależności od kierunku. Świadectwo dojrzałości oraz matura muszą być przetłumaczone oficjalnie na język angielski, aby były zaakceptowane. W przypadku jeśli dalej czeka się na wyniki jest również możliwość, aby aplikować wysyłając aktualne oceny z przedmiotów, wybrane przedmioty na maturze oraz gwarancję zdania matury. Wyniki maturalnie można następnie dosłać po ich uzyskaniu.

Jak warto się przygotować przed procesem aplikacji? Co jest szczególnie ważne?

Uczelnia poza ocenami najbardziej zwraca uwagę na list motywacyjny oraz CV dlatego szczególnie ważne jest to, by napisać to wcześniej i zawrzeć w nich najważniejsze informacje o sobie oraz dlaczego chciałoby się studiować na tej uczelni. Pomocne jest dokładne przeczytanie broszury danego kierunku, by dopasować swoje zainteresowania do tego co jest oferowane. Oprócz tego na niektórych kierunkach po procesie aplikacji jest również rozmowa dopasowująca matchująca, która ma sprawdzić czy kierunek pasuje do aplikanta. Tutaj również warto dobrze się do niej przygotować oraz zapoznać z programem uczelni, ponieważ w niektórych przypadkach jest ona wiążąca i może decydować o przyjęciu na kierunek.

Kiedy poznaje się wyniki rekrutacji?

Wyniki wysyłane są między 1 lipca, a 1 sierpnia.

FINANSE

Jaki jest roczny koszt studiów na Twojej uczelni?

Roczne czesne wynosi € 2,530 na rok akademicki 2024/2025 (czesne zmienia się z roku na rok, po najnowsze informację najlepiej zerknąć na stronie uczelni). Uczelnia daje możliwość na 3 opcje zapłaty. Jednorazowo, dwukrotnie lub w 5 ciu ratach rozłożonych co 2 miesiące.

Ile średnio miesięcznie płacisz za utrzymanie?

Miesięczne koszty życia w głównej mierze składają się na opłatę za mieszkanie oraz za jedzenie. Opłata za pokój może wynosić od 200 do 500 euro, w moim przypadku było to 390 euro. Kwestia jedzenia jest już zależna od osoby i od diety. U mnie miesięczne wydatki na jedzenie wynosiły 100 euro, ale można liczyć w zakresie od 100 do 200 euro.

Czy Twoja uczelnia oferuje studentom jakieś wsparcie finansowe (stypendia, bursaries, kredyty, możliwość pracy)?

Dla zagranicznych studentów (spoza Holandii) uczelnia nie oferuje wsparcia finansowego, ale jest instytucja zwana DUO, prze która można zaaplikować o wsprcie finansowe. Tutaj jednak znowu dla ludzi z zagranicy w tym także Polaków, trudno jest dostać to wsparcie. Ze strony uczelni można aplikować o pracę jako Student Assistant co polega na pomaganiu wykładowcy, przez pomoc innym studentom oraz sprawdzanie prac.

STUDIOWANIE

W jaki sposób zorganizowany jest kalendarz akademicki twojej uczelni?

Rok akademicki podzielony jest na 4 moduły, czyli dwa na każdy semestr. Po każdym module od razu zaczyna się następny. W trakcie jednego jest około 3-6 przedmiotów oraz jeden group project z tematem przewodnim modułu, w którym trzeba wykorzystać wiedzę z przedmiotów z obecnego jak i poprzednich modułów. Rok trwa od końca sierpnia/początku września do końca czerwca/początku lipca co daje 10 miesięcy nauki i 2 miesiące wakacji. W trakcie roku jest mało dni wolnych, a przerwa świąteczna trwa ok. 2 tygodni.

W jakiej formie prowadzone są Twoje zajęcia? (tutoriale, wykłady, laby, problem classy, group projects etc)

Każdy przedmiot jest podzielony na Lectures, Tutorials oraz Self-Study. Lectures są wykładami z danego tematu przeprowadzane przez wykładowcę na żywo/online lub formie nagranych filmów. Do każdego wykładu jest prezentacja. Tutoriale polegają na rozwiązywaniu zadań, problemów zadanych przez wykładowcę do danego tematu pod okiem Asystentów, którzy pomagają w razie problemów. Self-Study jest czasem przeznaczonym na samodzielną naukę i jest dostępny wykładowca lub/i Asystenci do rozwiania wątpliwości z niejasnościami.

Jak wygląda podejście uczelni do uczestniczenia w zajęciach? Czy uczelnia wymaga fizycznej obecności, czy zapewnia nagrania z wykładów, robi live streams etc?

Nie jest wymagane, by uczestniczyć w żadnych z trzech (Lectures,Tutorials, Self-Study). Zdarzają się wymagane zajęcia praktyczne, w których trzeba brać udział, jednak jest ich mało. Dlatego można równie dobrze pojawić się tylko na egzaminie i zdać. Jedyna wymagana obecność jest zawsze podczas spotkań grupowych i prac do projektu z każdego modułu.

Jak wygląda kontakt z wykładowcami/ćwiczeniowcami (tutorami)? Czy są oni przyjaźni, otwarci na studentów, czy są raczej formalni i zachowują dystans?

Każdy student ma dostęp do strony internetowej gdzie można znaleźć dane kontaktowe (mail i telefon) do każdego wykładowcy i ćwiczeniowca. Na maile odpowiadają bardzo szybko i nie trzeba zwracać się do nich per pani/panie profesorze, ale po imieniu, podobnie jest w trakcie wykładów. Są bardzo otwarci i pomocni z każdym problemem, a do pytań ogólnych jest zawsze opiekun całego modułu. W sprawie zagadnień personalnych tj. oceny, chęć zmiany programu, kwestie finansowe, wymian jest dostępny study advisor, z którym można umówić się przez łatwą rejestrację.

EGZAMINY

Jak wygląda Twoja sesja egzaminacyjna?

Każda sesja jest pod koniec tzw. Modułu, który jest połową semestru i trwa około 2 miesiące. Daje to 4 sesje egzaminacyjne w ciągu jednego roku. Pierwsze egzaminy mogą być już na początku drugiego miesiąca, a ostatnie pod jego koniec.

Ile egzaminów przypada w jednej sesji egzaminacyjnej?

Ilość tych egzaminów zależy od ilości przedmiotów - z każdego jest jeden egzamin/assignment, i dodatkowo z projektu grupowego jest egzamin ustny/pisemny, raport z projektu oraz prezentacja. Wynik tych egzaminów jest końcową ocena z danego przemiotu. Z każdego przedmiotu jest możliwość jednej poprawki, która odbywa się między połową, a końcem następnego modułu przez co często zgrywa się w czasie z następna sesją.Oprócz tego są organizowane 2gie poprawki w trakcie wakacji, w sytuacjach gdy nie było możliwości pojawić się na pierwszym terminie egzaminu lub poprawce. Ocena z poprawki zastępuje pierwsza ocenę.

Czy uczelnia umożliwia wystąpienie o extensions, ułatwienia egzaminacyjne dla osób z problemami/niepełnosprawnościami?

Każda osoba z niepełnosprawnością może wystąpić o extension co daje dodatkowy czas na egzaminie.

PRACA I KARIERA

Jak uczelnia wspiera Cię w szukaniu pracy/staży (career services)?

Uczelnia ma dedykowana instytucję, która wspiera studentów, którzy mają pomysły na biznes lub start-upy. Taki projekt jest najpierw ewaluowany pod kątem tego czy ma potencjał i w przypadku pozytywnego rozpatrzenia, pomagają finansowo, marketingowo oraz prawnie w celu rozwinięcia go. W taki sposób powstało pyszne.pl oraz booking.com.

Czy uczelnia organizuje różnego rodzaju career's fair, career's talks, na których masz szansę porozmawiać z osobami z branży lub z firmami do których chciałbyś aplikować?

Wcześniej wspomniane kierunkowe student associations dają możliwość uczestniczenia w tzw company lunch, które są co tydzień organizowane na kampusie, w trakcie których można spotkać i porozmawiać z przedstawicielami różnych firm. Rokrocznie jest też Business Days Twente, podczas których również można porozmawiać oraz wziąć udział w treningach,spotkaniach, obiadach z różnych firm.

Czy istnieje możliwość pracy dorywczej na kampusie? Student ambassador, teaching assistant, tutor, etc.

Tak, jest wiele możliwości pracy. Można pracować jako Teaching Assistant, pomagając innym studentom w nauce oraz w sprawdzaniu egzaminów. Możliwe jest również pracy w pilnowaniu egzaminów, w bibliotece oraz innych budynkach uniwersytetu, np. w starbucksie.

Czy Twój uniwersytet oferuje program wymian?

Każdy student jest wręcz zachęcany, by w trakcie 1 połowy lub na cały 3 rok pojechać na wymianę do innej uczelni w Holandii lub za granicą. Taka wymiana obejmuje większość krajów w Europie, (Szwecja, Niemcy, Polska, Dania, Włochy, Hiszpania itd), kraje Azjatyckie (Chiny, Japonia, Hong Kong, Korea), Australie, Stany Zjednoczone, Brazylie oraz Meksyk. Proces jest dość prosty i do całego procesu jest instrukcja krok po kroku. Aplikacja następuje poprzez specjalną stronę internetową, gdzie podaje się dane osobiste kierunek, a następnie uczelnie na które chce się aplikować, W przypadku pozytywnego rozpatrzenia aplikacji w nastepnym krokach podaje się terminy wymiany, wybrane przedmioty, dokumenty itd. Cały proces jest dość przejrzysty i w razie pytań jest możliwość kontaktu z osobą nadzorującą. Każdy student może też aplikować o dofinansowanie na taką wymianę w wysokości do około 300 euro.

ZAKWATEROWANIE I WYŻYWIENIE

Jak wygląda kwestia zakwaterowania na Twoim uniwersytecie?

Zakwaterowanie jest corocznym problemem na naszej jak i na wielu innych uczelniach. Jest to międzynarodowy problem, że studenci go nie znajdują. Wprawdzie uczelnia zapewnia akademiki, jednak te dostępne dla nowych studentów są w pierwszej kolejności proponowane dla studentów spoza europy. Proces aplikacji do akademików jest możliwy przez specjalny serwis zwany “Roomspot”. Jednak to nie uczelnia decyduje o przydziale do takich akademików, ale uczelni w nich mieszkający. Niestety w większości mieszkają Holendrzy przez co szukają Holendrów, więc dostanie tam miejsca jest bardzo trudne. Oprócz tego w wielu przypadkach nie dostaje się odpowiedzi na maile i na wiadomości prywatne. Dostępne są inne serwisy, gdzie można znaleźć mieszkanie, pokój lub dom tj. Kamernet lub Pararius. Pierwsze z nich jest jednak płatne i również tam jest mało prawdopodobne by znaleźć pokój. Najlepsza opcją jest szukanie pokoju na grupach na FB. Uczelnia ma nawet swój marketplace oraz stronę dla studentów zagranicznych, gdzie można znaleźć wiele ofert. Trzeba jednak zacząć szukać pokoju już na początku maja/czerwca by być pewnym, że dostanie się pokój w dobrej lokalizacji i cenie.

Czy czujesz się bezpiecznie na kampusie? Jak wygląda zapewnienie bezpieczeństwa i spokoju na Twojej uczelni?

Po kampusie jeździ ochrona jednak są to tylko starsi studenci. Jest tam też bardzo mało kamer i zabezpieczeń. Niestety wielokrotnie zdarzały się kradzieże oraz włamania na kampusie, ponieważ do wielu z nich dostęp z zewnątrz jest bardzo prosty. Przez większość wieczorów jak jest ciepło drzwi pozostają otwarte, ponieważ domownicy siedzą razem np. w salonie. W przypadku kradzieży bardzo trudno jest cokolwiek odzyskać.

Jak radzisz sobie z wyżywieniem? Czy na kampusie znajdują się przystępne cenowo kafejki i knajpki? Czy gotujesz sam? Czy akademiki mają opcję wykupienia wyżywienia?

Cały rok gotowałem sam. Zakupy zawsze robiłem raz w tygodniu, żeby kupować na następny tydzień to co jest potrzebne i nie wydawać na to czego bym nie wykorzystał. W akademikach nie ma opcji wykupienia wyżywienia, ale w przypadku mieszkania z innymi studentami bardzo często ludzie mieszkający razem dogadują się kto gotuje w danym dniu/ tygodniu i się wymieniają, dzięki czemu jest to wygodne i tańsze. Oprócz tego na kampusie jest bar, jadalnia oraz subway gdzie można kupić gotowe dania, jednak nie należą do tanich.

ŻYCIE TOWARZYSKIE

Jak wygląda życie towarzyskie na Twojej uczelni?

Każdy kierunek ma swój student association, który bardzo usprawnia spotkanie się z ludźmi i organizuje wspólne eventy. W tygodniu są od 1 do 3 spotkań, wydarzeń lub wspólnych imprez. Oprócz tego jest też organizacja ESN Twente, która jest skierowana do zagranicznych studentów i oni również organizują eventy takie jak tańce, tańce regionalne, disco party, wyjścia do kina, paintball i wiele innych.

Czy w okolicy jest dużo barów/pubów/klubów studenckich (z przystępnymi cenami i dedykowanymi dla młodych ludzi)?

Enschede przez to, że ma dwie duże uczelnie jest typowo miastem studenckim dlatego w centrum jest wiele pubów, klubów i miejsc do spotkań. Dzięki położeniu miasta można tez szybko jechać do klubów w Niemczech.

Jak uczelnia wspiera Cię przy poznawaniu nowych ludzi, zwłaszcza tuż po Twoim przyjeździe? (chociażby freshers week, introweek, programy typu wydziałowe mums and dads)

Przed rozpoczęciem roku przez uczelnię organizowany jest tzw. Kick-in, który trwa około 1.5 tygodnia. Nowi studenci dzieleni są na grupy pod opieką starszych studentów tzw. parents i wspólnie integrują się podczas wielu zadań, zabaw, imprezach i konkursach. Wieczorami organizowane są koncerty i wspólne imprezy. Wielokrotnie zdarza się, że jeśli jest możliwość nowi studenci - kids, śpią w domach swoich parents.

Czy na twoim uniwersytecie masz kontakt z innymi Polakami?

W Twente jest około 30-50 polaków na wszystkich rokach. Niestety nie ma żadnego Polish Society i nie ma polskich inicjatyw studenckich. Większość spotkań z Polakami są raczej z przypadku.

Czy na Twojej uczelni istnieje dużo różnych kół zainteresowań (societies), które pozwalają na poznawanie nowych ludzi o podobnych zainteresowaniach oraz rozwijanie swoich pasji/hobby?

Poza niżej wymienionymi sport student associations jest wiele student associations, oraz kierunkowe student associations. W przypadku kierunku Mechanical Engineering jest to organizacja Newton. Ona już sama w sobie organizuje dużo spotkań i integracji. Warto jest spróbować dołączyć też właśnie do jednego sportowego oraz studenckiego society, ponieważ można tam spotkać więcej studentów z podobnymi zainteresowaniami. Podczas pierwszego miesiąca każdego roku każde association daje możliwość aby przyjść za darmo na treningi lub spotkania i zapoznać się z kadrą i zapoznaniem z tym co można tam robić.

Jakie są możliwości sportowe na Twojej uczelni? (obiekty sportowe, siłownia uniwersytecka, kluby sportowe, drużyny, jeżdżenie na zawody, sparingi z innymi uczelniami?)

Jak uczelnia z jednym z największych kampusów w Europie dostępne jest wiele obiektów sportowych zarówno odkrytych jak i pod dachem, boiska do piłki nożnej, siatkówki, baseballa, tenisa ziemnego, koszykówki. Jest także basen zewnętrzny i wewnętrzny. Tak naprawdę od samego wejścia najbardziej właśnie one rzucają się w oczy ponieważ jest ich tak dużo. Kolejnym warto wspomnienia obiektem jest ścianka wspinaczkowa na ścianie jednego z wyższych budynków na kampusie. Dostępne jest też wiele sportowych student associations, których jest około 40 i uczestnictwo w nich daje dostęp do obiektów sportowych. Ponieważ w mieście są też inne uczelnie często organizowane są zawody i odbywają się właśnie na campusie UTwente. Oprócz standardowych zawodów w piłkę nożną, siatkówke itd., są też zawody biegowe, kolarskie oraz triathlony.

Czy Twoja uczelnia oferuje dodatkowe zajęcia sportowe i czy są one obowiązkowe? (joga, fitness, taniec, samoobrona, etc?)

Dla studentów jest możliwość wykupienia karty “Student Union Card” co daje możliwość zapisania się na wszystkie zajęcia sportowe (boks, yoga, tańce itp.) oferowane przez uczelnie oraz dostęp do basenów.

Czy w pobliżu Twojej uczelni znajdują się jakieś parki/tereny zielone, gdzie można pójść na spacer/pobiegać?

Tak naprawdę na całym kampusie jest bardzo dużo połaci zieleni, lasów, ścieżek leśnych, parków gdzie można pojeździć rowerem lub iść na spacer.

Jakie kroki podejmuje Twoja uczelnia żeby dbać o Twoje zdrowie psychiczne? (warsztaty walki ze stresem, personal tutor, mental health week, study advisor, psycholog studencki)

Uczelnia bardzo dba o zdrowie psychiczne studentów co było bardzo widoczne podczas pandemii, podczas której wielokrotnie były wysyłane maile wspierające oraz nakłaniające do spędzania czasu/rozmowy z innymi lub spędzania aktywnie czasu, by zmniejszyć stres. Oprócz tego kazdy ma mozliwosc umowienia się do study advisora i rozmowy o problemach. Bardzo dobrym przykładem jest też zorganizowanie zajęć i spotkań integrujących dla ludzi dotkniętych wojną.

MIASTO

Jak się żyje w mieście, w którym studiujesz? Jakie są największe wady i zalety tego miasta?

Miasto jest małe dlatego przemieszczanie się z jednego końca na drugi nie stanowi większego problemu. Zapamiętanie schematu ulic też jest dzięki temu dużo szybsze niż w większym mieście. Sieci sklepów są rozmieszczone na tyle dogodnie, że można się do nich dostać w max 10 min z większości miejsc. Przez swoją wielkość jest tez mała liczba mieszkańców (150tys.) w związku z czym często wpada się lub widzi się znajome osoby. Nie jest to również miasto wielkości Amsterdamu, przez co dzieje się dużo mniej.

Czy w mieście, w którym studiujesz, odbywają się jakieś ciekawe wydarzenia/konferencje?

Tak, mimo że jest to małe miasto to jednak odbywa się tu wiele wydarzeń kulturowych - Festiwale, koncerty, eventy. Oprócz tego corocznie odbywają się tzw. ”Business Days Twente” podczas których można uczestniczyć w spotkaniach z firmami(obiady, kręgle itp.), zapisać się na warsztaty z samorozwoju lub brać udział w treningach z wybranymi firmami. Jest to także okazja, by nawiązać kontakt i ułatwić zdobycie miejsce pracy w danej firmie.

Jak poruszasz / komunikujesz się po mieście? (transport miejski, rower, etc.) Jak drogi jest transport miejski w twoim mieście i czy dostępne są jakieś zniżki dla studentów?

Transport miejski jest bardzo drogi, a wręcz nieopłacalny. Bilet autobusowy po mieście kosztuje między 3-5 Euro. Zniżki są, jednak dostępne tylko dla holenderskich studentów. Popularny jest tzw. OV-chipcard, który można doładować dowolną kwotą i pobiera za przebytą odległość autobusem. Oprócz tego, poza godzinami szczytu z tą kartą można mieć 40% zniżki na przejazdy. Karta jest jednorazowo płatna. Większość osób korzysta dlatego z rowerów/rowerów elektrycznych/skuterów do przemieszczania się. Poza tym miasto jest na tyle małe, że można dostać się wszędzie d Z autobusów korzysta się tylko wtedy, gdy mieszka się w miejscowości obok.

Jakie są połączenia lotnicze z miastem, w którym studiujesz? Jak często udaje Ci się wracać do Polski i ile kosztuje Cię podróż?

Niestety nie ma bezpośrednich połączeń z Enschede do Polski. Osobiście korzystałem z transportu BlaBlaCar. Koszt ok.200-250zł i czas ok.10-12h. Było to wygodne i tańsze niż przesiadki w pociągach i samolotach. Można jednak dojechać do dwóch miast w których jest lotnisko z połączeniem: Eindhoven - Modlin(Koszt lot:5-10 euro, pociągi: 33 euro, czas: 5-8h), Dortmund - Katowice/Kraków(Koszt lot:5-20 euro, pociągi: 23 euro, czas:4-7h) W Polsce byłem około raz na miesiąc.